System taryf gwarantowanych

System taryf gwarantowanych – co to takiego?

Zanim wprowadzono system taryf gwarantowanych dla małych elektrowni projekty wpierające rozwój energetyki wodnej w Polsce przeszły długą drogę.

Kluczowym aktem prawnym dla początków ewolucji branży małych elektrowni wodnych (MEW) była Uchwała Nr 192 Rady Ministrów z dnia 7 września 1981 roku w sprawie rozwoju małej energetyki wodnej, podpisana przez ówczesnego Prezesa Rady Ministrów generała Wojciecha Jaruzelskiego. Uchwała zapewniała możliwość realizacji i eksploatacji MEW zarówno przez uspołecznionych, jak i prywatnych inwestorów.

W ślad za rozporządzeniem pojawił się obowiązek zakupu oraz urzędowe ceny nabywania energii z MEW, zmieniane w kolejnych latach decyzjami ministrów. W 1993 roku wprowadzona została urzędowa cena zależna od średniej ceny taryf energetycznych i wskaźnika korygującego. W 2000 roku wprowadzono obowiązek zakupu energii elektrycznej po uzasadnionych kalkulowanych cenach, które uwzględniały wszystkie ponoszone przez wytwórców koszty wynikające z jej wytworzenia, w tym zysk z działalności.

W praktyce, ustalanie ceny sprzedaży energii odbywało się często na zasadzie negocjacji stron. Pod koniec 2005 roku, wyniku przystąpienia Polski do Unii Europejskiej i transpozycji do polskiego prawa dyrektyw unijnych, m.in. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, w Polsce wprowadzono jeden z mechanizmów wsparcia dla tego typu źródeł. Zastosowano system obowiązkowego zakupu energii po określonej cenie wraz z systemem praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej wyprodukowanej w OZE, tzw. zielonych certyfikatów.

W przypadku MEW funkcjonujących wówczas na rynku, przejście do nowego systemu nie wiązało się ze wzrostem uzyskiwanej ceny za energię, a jedynie z rozbiciem tej ceny na dwa oddzielne składniki: cenę „energii czarnej” i cenę świadectw. 20 lutego 2015 została uchwalona ustawa o odnawialnych źródłach energii, która rozstrzygała o wygaszaniu dotychczasowego systemu zielonych certyfikatów i wprowadzeniu w jego miejsce ogromnie zagmatwanego systemu aukcyjnego. W 2016 roku właściciele MEW brali udział w pierwszych przeprowadzanych w ramach tego systemu aukcjach pozwalających „zmigrować” do niego z systemu certyfikatów istniejącym instalacjom. Zasady działania systemu aukcyjnego był od tamtej pory wielokrotnie zmieniane, nowe projekty MEW mogą nadal przystępować do systemu aukcyjnego, ale z czasem stał się on mało popularny wśród wytwórców w MEW, ze względu na wprowadzenie bardziej adekwatnego dla nich rozwiązania.

Wprowadzenie systemu taryf gwarantowanych

W połowie 2018 r. nowelizacja ustawy o OZE wprowadziła całkiem nowe formy wsparcia wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, z których mogą korzystać instalacje wodne i biogazowe o mocy nie przekraczającej 1 MW. Jest to mechanizm feed-in-tariff (FIT), czyli system sprzedaży energii po stałej, gwarantowanej cenie zakupu oraz feed-in premium (FIP), czyli system gwarantowanej dopłaty do ceny rynkowej. I te systemy stały się najbardziej powszechne wśród wytwórców energii w MEW.